volkskalender

Volkskalender

overzicht of sitemap

Feest Kalenderfeest

Wat betekent feest, kalenderfeest.

Feestje bouwen, daar kan niemand bezwaar in vinden? Maar waarom?? Waarom feesten, enkel omdat het plezant is, of is/was er een aanleiding nodig. Feesten zonder aanleiding bestaat niet, of het is geen feest. Alle dagen feesten zal dan ook weer teveel van het goede zijn.
Een uitzondering voor de fuifnummers, die niks anders willen en er voor de rest als zombie's bijlopen.
Het is zeer merkwaardig hoe feesten, werden ontwikeld, om een maatschappelijke rol te spelen. Terwijl mensen zich het feest lieten welgevallen, werd hen een nieuwe taak opgedrongen, en toegewezen, zonder dat ze er tegenin konden gaan. De samenleving, de groep, de stam, het dorp moest kost wat kost stand houden en overleven.

Laten we teruggaan in de tijd, bij een kleine stam, jagers-verzamelaars. Zij leefden immers in de nabijheid van een kudde die zich te goed deed aan de gras en weilanden. De nabijheid van de kudde leverde hen voldoende voedselvoorraad en zorgde voor een luxeleven. Zij hadden tijd gehad om hun kamp als een veilige haven in te richten. Eens de kudde, aanstalten maakte om andere graslanden op te zoeken, werd het ook voor de jagers tijd om hun kamp op te breken. Dit alles leek niet zo dringend, want het spoor van zo'n kudde volgen was echt niet moeilijk. Maar wachten tot de voorraden op waren zou wel eens verkeerd kunnen uitvallen.

Het vooruitzicht van een groot feest, deed de laaste weerstand breken. Na het feest zou er niets overblijven van wat het kamp zo aantrekkelijk maakte. De reserve werd klaargemaakt om mee te nemen op hun tocht. De hoeveelheid was beperkt, hadden ze geen lastdieren, dan moest alles gedragen worden. Kleding, voedsel, dieren wapens...
Als dat eenmaal klaar stond kon men met het feest beginnen. Al het voedsel en drank, dat niet mee kon, werd klaargemaakt om verbruikt te worden in grote hoeveelheden. Alles wat niet eetbaar was werd verbrand, resten van tenten, hout, alles verdween in het vuur. Enorme vuren bleven de nacht verlichten, en het feest kon enkele dagen duren. Er werd immers een tijdperk afgesloten, en iedereen zal het geweten hebben. Het vooruitzicht van de zware en gevaarlijke tocht moest draagelik gemaakt worden. De aandacht die men aan het feest besteedde groeide met de dag. Hoe uitbundig die feesten waren, weten we slechts bij benadering, in ieder geval, buitengewoon uitbundig, en binnen onze huidige normen, ontoelaatbaar.
Dit was slechts het middel

Het feest had maar één doel. Iedereen dwingen om te vertrekken, een nieuw tijdperk binnen te treden, een oud af te sluiten.

Kalenderfeest.
Op dezelfde manier als de jagers zullen de landbouwers en vissers of het bergvolk een overgang maken volgens de veranderingen in de natuur. Zaaien, oogsten slachten, en de schuren leegmaken voor de nieuwe oogst. Niet zozeer de wilde kudden bepalen hun ritme maar de seizoenen. Het midzomer feest, een hoogtepunt in het jaar is ook een ideaal moment om de schuren leeg te maken, kort voor de oogst. Er werden grote vuren aangelgd, die voor iedereen duidelijk een signaal werd. Iedereen wist precies welke dag, en grens overschreden was. (Later kreeg het de naam van Sintjansvuur.) We kunnen dus spreken over een kalenderfeest.
Ieder feest dat een moment aanduide in de jaarcyclus, waaraan dan ook taken werden gekoppeld, die moesten uitgevoerd worden, of niet meer mochten uitgevoerd worden, in het belang van de directe leefgemeenschap, kunnen we als kalenderfeest bestempelen, en moest zeer nadrukkelijk door de hele gemeenschap gevierd worden.

Rituelen
Om het ene feest niet te verwarren met het andere, kreeg ieder feest karakteristieke eigenshappen. Grote vuren, voor midzomer. Kaarsen en toortsen bij lichtmis,water, bloemen en meibomen, eieren , maskerade en kronen, wagens of schepen, al wat een gemeenschap nodig had kwam in die feesten aanbod.
Voorwerpen, duidelijk herkenbaar door iedereen leide tot de vele rituelen die ontstaan zijn door steeds opnieuw te herhalen. Dat de betekenis en de rede verloren ging, geeft aanleiding tot veranderingen, maar ook tot het verdwijnen van sommige gebruiken. Doen is niet altijd voldoende blijkbaar, maar wel weten wat je doet.

Welk feest.
Of het nu om een kalenderfeest gaat of een ander uit de privésfeer zoals, doop, verjaardag, jubilee , de bedoeling is tenslotte eigenlijk altijd hetzelfde. Een feest is een mededeling, met daarbij de bedoeling om de groep, familie, vrienden, collega's vereniging, broederschap, dichter bij elkaar te brengen, de groep hechten met een bindmiddel, het sluiten van de rangen. ook al mist dit wel eens zijn doel. Het inkleden en vorm geven is echter bijzaak enkel het middel. Zelfs bij een sterfgeval, bleef een feest het voornaamste bindmiddel, met dans en muziek, jawel, een dodedans was zo erg als het leven in al zijn vormen, ook al om nieuw leven op te wekken.